Zastosowanie inżynierii elektrycznej w ukraińskiej medycynie wojskowej w pierwszej dekadzie wojny rosyjsko-ukraińskiej (2014–2024). Wybrane przypadki
DOI:
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.25.018.21856Słowa kluczowe:
automatyka, urządzenia automatyczne, elektryczne urządzenia pomiarowe, elektrotechnika, urządzenia elektryczne, historia nauki i techniki, metody pomiarów elektrycznych, technika komputerowa, medycyna wojskowa, telemechanikaAbstrakt
Doświadczenia historyczne pokazują, że okresy konfliktów często stymulują znaczące postępy w różnych dziedzinach nauki i technologii. Trwająca wojna rosyjsko-ukraińska nie jest wyjątkiem. Opierając się na otwartych źródłach, autorzy artykułu prześledzili rozwój i wdrożenie ukraińskiego i zagranicznego sprzętu w medycynie wojskowej w ukraińskich siłach obronnych w pierwszej dekadzie tej wojny. Artykuł ocenia i podsumowuje początkowe doświadczenia z ich zastosowaniem na polu walki, analizuje wyzwania napotkane przez twórców sprzętu i personel wojskowy we wdrażaniu udoskonaleń naukowych i technicznych oraz proponuje sposoby rozwiązania tych problemów. Główny nacisk położono na rozwój związany z inżynierią elektryczną.
W artykule zwrócono szczególną uwagę na urządzenia w inżynierii medycznej i telemedycynie, tworzenie mobilnych szpitali wyposażonych w nowoczesne urządzenia elektryczne oraz różne modele dronów ewakuacyjnych i noszy elektrycznych, działających w oparciu o zasady automatyki i telemechaniki, w tym robotyczne systemy ewakuacji medycznej. Podano przykłady nowych form organizacyjnych prowadzenia badań i wdrażania dobrze rokujących projektów związanych z naukową syntezą doświadczeń i praktyki medycznej w czasie wojny. Wszystko to wskazuje na znaczący i różnorodny wkład ukraińskich naukowców, inżynierów, techników, przedsiębiorców, inwestorów i personelu wojskowego.
Autorzy dochodzą do wniosku, że rozwój inżynierii elektrycznej dla potrzeb medycyny wojskowej na Ukrainie ma znaczenie międzynarodowe. Jest to szczególnie istotne, biorąc pod uwagę rosnącą liczbę „punktów zapalnych” na świecie. Inżynieria elektryczna na potrzeby wojny rozwija się dynamicznie i bardzo szybko. Ukraińskie osiągnięcia stanowią silny impuls dla tego procesu. Bazując na doświadczeniach trwającej wojny rosyjsko-ukraińskiej, kilka obszarów inżynierii elektrycznej w ukraińskiej medycynie wojskowej ma szansę wywrzeć znaczący wpływ na historię nauki i technologii. Chodzi o zdalną diagnostykę opartą na telemedycynie, zrobotyzowane systemy ewakuacji rannych (drony ewakuacyjne) czy mobilne szpitale wyposażone w zaawansowany sprzęt elektryczny. Ukraińska inżynieria medyczna, stymulowana trwającą wojną, stanowi nieoceniony impuls do rozwoju zarówno teorii, jak i praktyki medycyny cywilnej.
Bibliografia
AMSU 2019: Stvorennâ vìddìlu vìjs’kovo-medičnoï nauki pri Prezidìï NAMN Ukraïni. URL: https://amnu.gov.ua/stvorennya-viddilu-vijskovo-medychnoyi-nauky-pry-prezydiyi-namn-ukrayiny/ (accessed on 10 December 2024).
BraveInventors 2023: Distancìjno kerovana gusenična platforma Gnom. URL: https://braveinventors.com/invention/dystanczijno-kerovana-gusenychna-platforma-gnom/ (accessed on 10 December 2024).
Čiricâ, Iryna 2024: Elektronošì, âkì zmožut’ râtuvati žittâ poranenih bìjcìv. URL: https://www.ukrinform.ua/rubric-technology/3703055-elektronosi-aki-zmozut-ratuvati-zitta-poranenih-bijciv.html (accessed on 10 December 2024).
Dedeǐ, Volodymyr 2024: V Ukraïni provely vyprobuvanni͡a bezpilotnykiv dli͡a evakuat͡siï viǐs’kovykh. Dzerkalo tyz͡hni͡a. URL: https://zn.ua/ukr/war/v-ukrajini-proveli-viprobuvannja-bezpilotnikiv-dlja-evakuatsiji-vijskovikh.html (accessed on 10 December 2024).
Freedom 2024: Nazemnij dron dlâ evakuacìï poranenih voïnìv rozrobili ukraïns’kì ìnženeri. URL: https://uatv.ua/uk/nazemnyj-dron-dlya-evakuatsiyi-poranenyh-voyiniv-rozrobyly-ukrayinski-inzhenery-video/ (accessed on 10 December 2024).
Gluhen’kaâ, Teti͡ana; Kipenskiy, Andriy; Nazarov, I͡evhen; Korol, I͡evhen 2017: Novye ozonovye tehnologii dlâ medicinskoj praktiki. [In:] 6-j Meždunarodnyj radioèlektronnyj forum «Prikladnaâ radioèlektronika. Sostoânie i perspektivy razvitiâ», MRF-2017. Konferenciâ «Problemy bioinženerii. Nauka i tehnologii». Sbornik naučnyh trudov. Har’kov: ANPRÈ, HNURÈ, Točka. ISBN 978-617-669-222-5, pp. 7–11.
Gur’êv, Serhiy; Škatula, I͡uriy; Pechyborshch Vi͡acheslav 2017: Medičnij zahist vìjs’k (Navčal’nij posìbnik). Sumi: Sums’kij deržavnij unìversitet, 175 pp.
Kipenskiy, Andriy (ed.) 2024: Lazer i zdorov’i͡a. (Serii͡a «Fizychna ta biomedychna elektronika»). Kharkiv: Mis’ka drukarni͡a, 387 pp.
Kìpenskiy, Andriy; Vereŝak, Victor; Smotrov, Ivan; Dìc’kij, Volodymyr; Mìhnenko, Maksym 2019: Fìzìoterapevtičnì aparati novogo pokolìnnâ. Shìdnoêvropejs’kij žurnal vnutrìšn’oï ta sìmejnoï medicini 1, pp. 114–123. DOI: 10.15407/internalmed2019.01.114. URL: http://www.internalmed-journal.in.ua/archives/1532 (accessed on 10 December 2024).
Kipenskiy, Andriy; Kulichenko, Viacheslav; Babkova, Nadiia 2023: History and Perspectives of Electrotherapy Development. [In:] S. Tabachnikov (ed.), Socio-Humanitarian and Technical Technological Explorations of Modern Science. Sherman Oaks, California: GS Publishing Services. ISBN 979-8-9866959-8-3, pp. 193–226. DOI: 10.51587/9798-9866-95983-2023-015-193-226. URL: https://www.eo.kiev.ua/resources/arhivMonographs/Mono_15/article_193-226.pdf (accessed on 10 December 2024).
Klimčuk, Teti͡ana; Gruntkìvs’ka, Anastasii͡a 2024: «Râtuvati poranenih maût’ roboti»: volonteri z Rìvnenŝini peredali nazemnij dron ZSU. URL: https://suspilne.media/rivne/725532-ratuvati-poranenih-maut-roboti-volonteri-z-rivnensini-peredali-nazemnij-dron-zsu/ (accessed on 10 December 2024).
Kolesnik, Kosti͡antyn; Šiškin, Mykhaĭlo; Kipenskiy, Andriy; Sokol, I͡evhen 2014: Osobennosti primeneniâ GSM/GPRS-svâzi v telemedicinskom skrininge. [In:] Sovremennye informacionnye i èlektronnye tehnologii (SIÈT’2014): trudy XV Meždunar. nauč.-prakt. konf., 26–30 maâ 2014 g. Odessa, pp. 199–200. URL: https://repository.kpi.kharkov.ua/handle/KhPI-Press/14772 (accessed on 10 December 2024).
MOD 2022: Komanduvannû Medičnih sil ZSU peredali mobìl’nij špital’ dlâ dopomogi poranenim zahisnikam Ukraïni. URL: https://web.archive.org/web/20230325115746/https://www.mil.gov.ua/news/2022/12/10/komanduvannyu-medichnih-sil-zsu-peredali-mobilnij-shpital-dlya-dopomogi-poranenim-zahisnikam-ukraini/ (accessed on 10 December 2024).
Morozova, Anna; Proskurov, Bohdan 2024: Malyǐ, ale mit͡snyǐ ta sprytnyǐ: i͡ak prat͡si͡ui͡ut’ nazemni drony dli͡a evakuat͡siï poranenykh viǐs′kovykh. URL: https://www.5.ua/regiony/malyi-ale-mitsnyi-ta-sprytnyi-iak-pratsiuiut-nazemni-drony-dlia-evakuatsii-poranenykh-viiskovykh-siuzhet-326479.html (accessed on 10 December 2024).
Mukhin, Dmytro 2024: V Ukraïni vyprobuvaly robotyzovani systemy dli͡a medychnoï evakuat͡siï. URL: https://thepage.ua/ua/news/ukrayinski-virobniki-pokazali-medichni-evakuacijni-droni (accessed on 10 December 2024).
N.N. 2020: Šosta rìčnicâ počatku ATO: cifri ì fakti. URL: https://www.slovoidilo.ua/2020/04/14/infografika/bezpeka/shosta-richnycya-pochatku-ato-cyfry-fakty (accessed on 10 December 2024).
NTUU ‟KPI” 2024: KPIshnyky zbyrai͡ut’ unikal’ni elektronoshi dli͡a evakuat͡siï poranenykh. Youtube.com. [Video]. URL: https://www.youtube.com/watch?v=U9ThKq_9Tsg (accessed on 10 December 2024).
Ostapenko, Teti͡ana; Kornìlova, Lidii͡a; Samčuk, Larysa (eds.) 2021: Medične zabezpečennâ antiterorističnoï operacìï ta operacìï Ob’êdnanih sil (Naukovo-dopomìžnij bìblìografìčnij pokažčik). Kiïv: NNMB Ukraïni. 392 pp.
Pisarenko, Teti͡ana; Kuranda, Teti͡ana; Gavris, Teti͡ana; Šved, Natalii͡a; Osadča, Anastasii͡a; Tìtaêvs’ka, I͡elyzaveta; Kovalenko, Olha 2023: Naukova ta naukovo-tehnìčna dìâl’nìst’ v Ukraïnì u 2022 rocì. (Naukovo-analìtična dopovìd’). Kiïv: UkrÌNTEÌ. 94 pp. URL: https://mon.gov.ua/static-objects/mon/sites/1/nauka/2023/07/25/Nauk-analit.dopov.Naukova.ta.nauk-tekhn.diyaln.v.Ukr.2022-25.07.2023.pdf (accessed on 10 December 2024).
Sokol, I͡evhen; Kipenskiy, Andriy; Korol’, I͡evhen 2015: Èlektronnaâ medicinskaâ tehnika. Razrabotki kafedry «Promyšlennaâ i biomedicinskaâ èlektronika» NTU «HPI». Har’kov: Zolotye stranicy, 2015. 264 pp.
Sokol, I͡evhen; Kolisnyk, Kosti͡antyn; Lapta, Stanislav; Koval, Serhiy; Avrunin, Оleh 2020: Reducing the Risks of Medical Diagnosis in an Epidemic or Pandemic. [In:] IEEE KhPI Week on Advanced Technology (KhPIWeek), pp. 351–356. DOI: 10.1109/KhPIWeek51551.2020.9250165. URL: https://ieeexplore.ieee.org/document/9250165 (accessed on 10 December 2024).
S’omko, Ìgor 2024: Nazemnì droni: Âk studenti zbiraût’ elektronošì dlâ evakuacìï poranenih. URL: https://rfi.my/AX0H (accessed on 10 December 2024).
Strafun, Serhiy; Kurìnnij, Ihor; Borzih, Natali͡a; Cimbalûk, I͡aroslav; Shypunov, Volodymyr 2021: Taktika hìrurgìčnogo lìkuvannâ poranenih ìz vognepal’nimi travmami verhn’oï kìncìvki v sučasnih umovah. Vìsnik ortopedìï, travmatologìï ta protezuvannâ 2, pp. 10–17. DOI: 10.37647/0132-2486-2021-109-2-10-17. URL: https://visnyk.uaot.com.ua/index.php/ journal/article/view/63 (accessed on 10 December 2024).
Technopark 2024: Centr medičnih ìnnovacìj. URL: https://www.medtechnopark.com.ua (accessed on 10 December 2024).
Žahovskiy, Viktor; Lìvìnskiy, Volodymyr 2015: Voênno-medična doktrina Ukraïni âk ìnstrument deržavnogo upravlìnnâ u formuvannì sistemi medičnogo zabezpečennâ vìjs’k ì civìl’nogo naselennâ u voênnij čas. Ìnvesticìï: praktika ta dosvìd 1, pp. 158–159. URL: http://www.investplan.com.ua/pdf/1_2015/35.pdf (accessed on 10 December 2024).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
