Historia farmacji według Zbigniewa Beli
DOI:
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.18.023.9343Słowa kluczowe:
historia farmacji, Zbigniew Bela, Muzeum Farmacji w KrakowieAbstrakt
Artykuł przedstawia życie i dorobek naukowy profesora historii farmacji Zbigniewa Beli (1948–2018), dyrektora Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Celem artykułu jest rozpoznanie specyfiki badań naukowych prowadzonych przez Z. Belę, z wykształcenia polonistę, w zakresie historii farmacji. Wykazano, że badaniami w zakresie historii farmacji zajmował się jako literaturoznawca, co nadawało jego publikacjom walor oryginalności. Za jego najważniejsze osiągnięcia uznano monografie naukowe powstałe w oparciu o zbiory krakowskiego Muzeum Farmacji, w tym egzemplarz szesnastowiecznego receptariusza napisanego przez Aleksego z Piemontu.
Biogram autora
-
Anita Magowska - Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Poznań
Bibliografia
ŹRÓDŁA ARCHIWALNE
Materiały udostępnione przez Martę Bela za pośrednictwem Muzeum Farmacji w Krakowie.
OPRACOWANIA
Bela, Zbigniew 1994: Sprawa autorstwa “Sekretów Aleksego z Piemontu”. Archiwum Historii i Filozofii Medycyny 1, ss. 3–14.
Bela, Zbigniew 1997: Elementy medycznej scholastyki w sekretach Aleksego z Piemontu. Archiwum Historii i Filozofii Medycyny 3, ss. 195–202.
Bela, Zbigniew 1998a: Ciało człowieka jako podstawa aranżacji niektórych średniowiecznych tekstów medyczno-farmaceutycznych. [W:] VII Sympozjum Historii Farmacji Gietrzwałd, maj 1998, s. 7.
Bela, Zbigniew 1998b: Postać człowieka jako podstawa aranżacji niektórych średniowiecznych i renesansowych tekstów medyczno-farmaceutycznych. Farmacja Polska 15, ss. 707–711.
Bela, Zbigniew 1998c: Postać człowieka jako podstawa aranżacji niektórych średniowiecznych tekstów medyczno-farmaceutycznych. [W:] XVII Naukowy Zjazd Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego „Farmacja w perspektywie XXI w.”, Kraków 10–13.09.1998. Streszczenia, s. 456.
Bela, Zbigniew 1999a: Aleksego Pedemontana tajemnice. Faksymile. (Transkrypcja i objaśnienia). Kraków: Medycyna Praktyczna, bez paginy.
Bela, Zbigniew 1999b: Aleksego Pedemontana tajemnice. Monografia. Kraków: Medycyna Praktyczna, ss. 375.
Bela, Zbigniew 2000: Muzeum Farmacji UJ jako instytut naukowy. [W:] Magowska A. (red.), Pamiętnik IX Sympozjum Historii Farmacji Łańcut 8–11 czerwca 2000. Poznań: Wydawnictwo Kontekst, ss. 13–17.
Bela, Zbigniew 2001: Przykłady zastosowania teorii alchemicznego procesu przemiany w przepisach medycznych Arnolda de Villanova i Aleksego z Piemontu. Farmacja Polska 24, ss. 1101–1106.
Bela, Zbigniew 2002: Proch strzelniczy jako lekarstwo. Lekarz Polski 11, ss. 64–72.
Bela, Zbigniew 2003: O stosowaniu homeopatii na początku XX wieku na przykładzie publikacji Johna H. Clarke’a pt. „Proch strzelniczy jako wojenne lekarstwo” (Londyn, 1915). [W:] Dymarczyk I., Kmieć K. (red.), Pamiętnik XII Sympozjum Historii Farmacji Niedzica 2003. Kraków: Wydawnictwo Kontekst, ss. 30–38.
Bela, Zbigniew 2004: Wstęp. [W:] Farmakopea Obozowa i Lazaretowa Wojska Koronnego, Warszawa 1794, reprint. Kraków: Muzeum Farmacji UJ, ss. III–XIV.
Bela, Zbigniew 2005a: Description of a chemical barometer found in a 19th century apothecary manual. [W:] “People and places”: 37th International Congress for the History of Pharmacy, Edinburgh, Scotland, 22nd June-25th June, 2005, programme and abstracts. Edinburgh, s. 25.
Bela, Zbigniew 2005b: John Henry Clarke i jego artykuł pt. Proch strzelniczy jako wojenne lekarstwo. Farmacja Polska 12, ss. 580–587.
Bela, Zbigniew 2005c: Poglądy na temat leczniczych właściwości złota od czasów najdawniejszych po czasy współczesne. Kraków: Medycyna Praktyczna, ss. 664.
Bela, Zbigniew 2005d: Porównanie sposobów leczenia dżumy, opisanych w ‘Sekretach Aleksego z Piemontu’ (Wenecja 1555) i w ‘Herbarzu Marcina Siennika (Kraków 1568). [W:] Epidemie w Polsce od czasów najdawniejszych po czasy współczesne. Kraków: Muzeum Farmacji UJ, ss. 7–17.
Bela, Zbigniew 2005e: Przepis na barometr chemiczny w XIX-wiecznym aptekarskim manuale. Farmacja Polska 24, ss. 1130–1137.
Bela, Zbigniew 2006a: The virtual laboratory of Michal Sedziwoj reconstructed from his Operatie Elixiris Philosophici and Andreas Libavius’ Alchimia. [W:] Wyka E., Kluza M., Zawada A. (red.), Proceedings of the XXV Scientific Instrument Symposium, 10–14 September 2006, Krakow, Poland. Kraków: University Museum, ss. 209–214.
Bela, Zbigniew 2006b: Who invented “Avicenna’s gilded pills”? Early Medicine and Science 1, ss. 1–10. DOI: 0.1163/157338206775569763.
Bela, Zbigniew 2006c: Wirtualna pracownia Michała Sędziwoja na podstawie jego traktatu pt. „Operatie elixiris philosophici” i książki A. Libaviusa pt. „Alchimia”. [W:] Kalinowski R. (red.), Pamiętnik XV Sympozjum Historii Farmacji Stargard 2006. Szczecin: Wydawnictwo Kontekst, ss. 27–53.
Bela, Zbigniew (red.) 2007a: 60 lat krakowskiego Muzeum Farmacji, sesja naukowa, Kraków 16 marca 2007: program, teksty referatów. Kraków: Muzeum Farmacji UJ.
Bela, Zbigniew 2007b: Marcepan zlustrowany. [W:] Czyż L. M. (red.), Pamiętnik XVI Sympozjum Historii Farmacji Krasiczyn 2007. Rzeszów: PTFarm, ss. 21–26.
Bela, Zbigniew 2007c: Opis chemicznego barometru w manuale aptekarskiej rodziny Rylów. [W:] Bela Z. (red.), 60 lat krakowskiego Muzeum Farmacji: sesja naukowa, Kraków 16 marca 2007: program, teksty referatów. Kraków: Muzeum Farmacji UJ, ss. 89–99.
Bela, Zbigniew 2007d: Przepisy na afrodyzjaki w Astanga Hrdayam Vagbhaty (Indie, VI/VII wiek n.e.). [W:] Meissner R. (red.), Medycyna i farmacja XIX i XX wieku. Pokłosie Jubileuszowego Naukowego XX Krajowego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny i Farmacji. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, ss. 1–6.
Bela, Zbigniew (red.) 2008a: 225 lat farmacji na Uniwersytecie Jagiellońskim. Kraków: Muzeum Farmacji UJ.
Bela, Zbigniew 2008b: Z okazji jubileuszu 225-lecia nauczania farmacji na Uniwersytecie Jagiellońskim, druk ulotny. Kraków, ss. 2.
Bela, Zbigniew 2010: Przepisy na leki i kosmetyki w Sekretach Aleksego z Piemontu (XVI wiek). [W:] Marona H. (red.), Medyczne aspekty kosmetologii. Kraków: Małopolska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, ss. 7–13.
Bela, Zbigniew 2013: O starożytnych antidotach, złotych pigułkach i innych sprawach związanych z historią farmacji. Kraków: Medycyna Praktyczna, ss. 656.
Bela, Zbigniew 2014: Style mebli aptecznych w stałej ekspozycji krakowskiego Muzeum Farmacji. [W:] Marek A., Urbanek B. (red.), Rozwój aptekarstwa śląskiego: moda i styl w aptekach polskich, ze szczególnym uwzględnieniem Śląska i jego specyfiki. Katowice: Śląski Uniwersytet Medyczny, ss. 263–280.
Bela, Zbigniew 2015: Historia farmacji w ujęciu Jana Fryderyka Wolfganga i Józefa Sawiczewskiego. Forum Bibliotek Medycznych 2, ss. 356–364. Dostęp online: http://cybra.lodz.pl/Content/14567/356_pdfsam_FBM_2_2015.pdf.
Bela, Zbigniew 2016a: The authorship of the Secrets of Alexis of Piedmont (Venice, 1555). Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 1, ss. 41–64.
Bela, Zbigniew 2016b: Życie i dzieło F. I. Semmelweisa w ujęciu L. F. Céline’a. [W:] Korpalska W., Ślusarczyk W. (red.), Czystość i brud. Higiena w XIX wieku. Wokół przełomu bakteriologicznego. Bydgoszcz: Collegium Medicum UMK, ss. 229–239.
Dymny, Wiesław; Bela, Zbigniew 1981: Słońce wschodzi raz na dzień i inne utwory. Antologia utworów literackich i rysunków Wiesława Dymnego. Wybór i opracowanie Zbigniew Bela. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Kokowski, Michał 2018: Bibliografia prac filologa, prozaika oraz historyka farmacji Zbigniewa Beli (1949–2018). Studia Historiae Scientiarum 17, ss. x–y. Dostęp online: https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.18.024.9344.
Proń, Stanisław 2016: Szukałem człowieka. Wspomnienia. Kraków: Muzeum Farmacji CM UJ.
ZAIKS 2018: Zbigniew Bela. Dostęp online (5.11.2018): https://zaiks.org.pl/1585,0.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Anita Magowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
