Dlaczego Kopernik nie studiował medycyny na uniwersytecie krakowskim?
DOI:
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.26.003.22692Słowa kluczowe:
Mikołaj Kopernik, studia medyczne, uniwersytet krakowski, uniwersytet w Padwie, medycyna XVI wiekuAbstrakt
Artykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, dlaczego Mikołaj Kopernik nie studiował medycyny na uniwersytecie krakowskim, mimo iż uczelnia ta oferowała już wówczas możliwość kształcenia w tej dziedzinie. W świetle analizy źródeł i porównania programów nauczania krakowskiej oraz padewskiej wszechnicy wskazano, iż decyzja Kopernika miała prawdopodobnie charakter świadomy i wynikała z różnic w poziomie rozwoju nauk medycznych oraz metod dydaktycznych. Krakowski wydział medyczny, o ograniczonym zakresie praktyki klinicznej i silnym osadzeniu w tradycji scholastycznej, nie mógł konkurować z nowoczesną, opartą na doświadczeniu i sekcjach anatomicznych edukacją w Padwie – jednym z czołowych ośrodków medycyny w XVI wieku. Kopernik, kierując się ambicją zdobycia wiedzy u wybitnych autorytetów i w środowisku o międzynarodowej renomie, wybrał Włochy jako miejsce dalszych studiów. Wybór ten wpisywał się w szerszą strategię jego rozwoju intelektualnego, łączącą zainteresowania astronomiczne, filozoficzne i medyczne. Brak dyplomu medycznego nie przekreśla jednak faktycznego wykształcenia Kopernika w tej dziedzinie, o czym świadczą zachowane źródła i jego praktyka lekarska.
Bibliografia
Barycz, Henryk (ed.) 1933: Conclusiones universitatis Cracoviensis ab anno 1441 ad annum 1589. Cracoviae: Polska Akademja Umiejętności („Archiwum Komisji do Dziejów Oświaty i Szkolnictwa w Polsce” 2, 45).
Biskup, Marian 1973: Regesta Copernicana. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich („Studia Copernicana” 7). URL: https://kpbc.umk.pl/Content/40241/download (dostęp 23.07.2026).
Chmiel, Adam (ed.) 1892: Album studiosorum Universitatis Cracoviensis. T. 2: Ab anno 1490 ad annum 1551. Cracoviae: Typis Universitatis Jagellonicae.
Del Negro, Piero; Piovan, Francesco (a cura di) 2017: L’Università di Padova nei secoli (1222–1600). Documenti di storia dell’Ateneo. Padova: Edizioni Antilia. ISBN-13 978-88-97336-61-7.
Fracastoro, Girolamo 2024: Syfilis albo choroba galijska. Tłum., oprac. i komentarz Tomasz Sapota. Warszawa: Wydawnictwo IBL. ISBN 9788367957755.
Golińska-Gierych, Małgorzata 2007. Recepty. [W:] Andrzej Wyczański (red.), Mikołaj Kopernik. Pisma pomniejsze. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe. ISBN 978-83-7059-801-3, ss. 153–174.
Majer, Jan (wyd.) 1838: Ustawy Wydziału Lekarskiego w Uniwersytecie Krakowskim za dziekaństwa Jana de Saccis z Pawii w r. 1433. Rocznik Wydziału Lekarskiego w Uniwersytecie Jagiellońskim 1, ss. 55–60.
Martellozzo Forin, Elda (a cura di) 1969: Acta Graduum Academicorum ab Anno 1501–1525. Padova: Editrice Antenore.
Martellozzo Forin, Elda (a cura di) 1982: Acta Graduum Academicorum Gymnasii Patavini ab Anno 1501 ad Annum 1550. Index Nominum cum Aliis Actibus Praemissis. Padova: Editrice Antenore. ISBN 9788884553249.
Muczkowski, Józef 1849: Statuta nec non liber promotionum philosophorum ordinis in Universitate studiorum Jagellonica ab anno 1402 ad annum 1849. Cracoviae: Typis Universitatis.
Skulinowski, Mieczysław 1960: Pierwsze ustawy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Krakowskiego z r. 1433. Archiwum Historii Medycyny 23, ss. 221–234.
Stopka, Krzysztof 2020: Wstęp. [W:] Statuta Universitatis scholarium iuristarum studii generalis Paduani ab anno 1331 ad annum 1404 (Codex Bibliothecae Cathedralis Gnesnensis 180) („Natio Polona. Fontes et Studia” 3). Opole: Uniwersytet Opolski. ISBN 978-83-956475-4-3/ISBN 978-83-7395-902-6.
Andrioli, Giancarlo; Trincia, Giuseppe 2004: Padua: the renaissance of human anatomy and medicine. Neurosurgery 55 (4), ss. 746–754. DOI: 10.1227/01.neu.0000139488.53440.73.
Bandelloni, Enzo 1973: Sulla fabbrica dell’antico ospedale di Padova. Padova: La Garangola.
Barycz, Henryk 1935: Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków: Nakładem Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Barycz, Henryk 1960: Życie i twórczość Macieja z Miechowa. [W:] Henryk Barycz (red.), Maciej z Miechowa 1453–1523. Historyk, geograf, lekarz, organizator nauki. Wrocław–Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich („Monografie do Dziejów Nauki i Techniki” 15), ss. 9–54.
Barycz, Henryk 1965: Czy Mikołaj Kopernik był doktorem filozofii Uniwersytetu Padewskiego? [W:] Henryk Barycz, Spojrzenia w przeszłość polsko-włoską. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ss. 36–47.
Berg, Alexander 1943: Der Arzt Nikolaus Kopernikus und die Medizin des ausgehenden Mittelalters. [W:] von Johannes Papritz, Hans Schmauch (hrsg.), Kopernikus-Forschungen. Deutschland und der Osten. Bd. 22. Leipzig: S. Hirzel, ss. 172–201.
Bertolaso, Bartolo 1959–1960: Ricerche d’archivio su alcuni aspetti dell’insegnamento medico presso la Università di Padova nel cinque e seicento. Acta Medicae Historiae Patavina 6, ss. 17–38.
Bieniarzówna, Janina 1978: Noskowski Łukasz. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 23. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ss. 225–226.
Biliński, Bronisław 1973: Najstarszy życiorys Mikołaja Kopernika z roku 1588 pióra Bernardina Baldiego. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich („Studia Copernicana” 9). URL: https://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=40243 (dostęp 10.10.2022).
Biliński, Bronisław 1983: Il periodo padovano di Niccolò Copernico (1501–1503). [W:] Antonino Poppi (a cura di), Scienza e filosofia all’Università di Padova nel Quattrocento. Padova: Edizioni Lint, ss. 223–286.
Birkenmajer, Ludwik A. 1922: Niccolò Copernico e l’Università di Padova. [W:] Omaggio dell’Accademia Polacca di Scienze e Lettere all’Università di Padova nel settimo centenario della sua fondazione. Cracovia: Tipografia dell Universita, ss. 176–274. URL: https://pbc.biaman.pl/Content/10912/Omaggio%20dell%27%20accademia%20polacca.pdf (dostęp 10.10.2022).
Birkenmajer, Ludwik A. 1924: Stromata Copernicana. Studia, poszukiwania i materiały biograficzne z jedną ryciną w tekście. Kraków: Polska Akademia Umiejętności. URL: https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/29986/edition/39512/content (dostęp 22.04.2017).
Borawska, Teresa; Rietz, Henryk 2014: Mikołaj Kopernik i jego świat. Środowisko. Przyjaciele. Echa wielkiego odkrycia. Toruń: Wydawnictwo Naukowe. ISBN 9788361487777.
Borski, George; Kolkov, Ivan 2024: Was Copernicus an Astrologer? Studia Historiae Scientiarum 23, ss. 305–357. DOI: 10.4467/2543702XSHS.24.007.19580.
Bortolami, Sante 1999: Studenti e città nel primo secolo dello Studio padovano. Annali di storia delle università italiane 3, ss. 43–59. URL: https://heyjoe.fbk.eu/index.php/anstui (dostęp 3.04.2024).
Brugi, Biagio 1905: Gli Scolari dello Studio di Padova nel Cinquecento. Padova–Verona: Fratelli Drucker. URL: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6e/Gli_scolari_dello_Studio_di_Padova_nel_Cinquecento_%28IA_gliscolaridellos00brug%29.pdf (dostęp 3.04.2022).
Brzeziński, Tadeusz 1999: Polskie peregrynacje po dyplomy lekarskie (od średniowiecza po odzyskanie niepodległości w 1918 r.). Warszawa: Retro Art („Rozprawy z Dziejów Nauki i Techniki” 9). ISBN 83-87992-01-1.
Bylebyl, Jerome J. 1979: The School of Padua: Humanistic Medicine in the 16th Century. [W:] Charles Webster (ed.), Health, Medicine and Mortality in the Sixteenth Century. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN-13: 9780521226431, ss. 335–370.
Casali, Elide 2025: Da Domenico Maria Novara al De sorte hominum. L’astrologia in Italia dal Quattro al Cinquecento. [W:] Vinzenzo Milanezi (a cura di), Totus mundus commutatur. Copernico e l’Università di Padova. Padova: Il Poligrafo. ISBN 978-8893873031, ss. 139–160.
Castiglioni, Arturo 1935: The Medical School at Padua and the Renaissance of Medicine. Annals of Medical History 7(3), ss. 214–227.
Chachaj, Marian 2023: Mikołaj Kopernik. Czasy studenckie. Kraków, Bolonia, Rzym, Padwa i Ferrara (1491–1503). Miejsca–ludzie–książki. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. ISBN 978-83-231-5006-0.
Colomba, Coralba 2019: Trapolino Pietro. [W:] Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 96. URL: https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-trapolino_(Dizionario-Biografico)/ (dostęp 2.08.2024).
Crisciani, Chiara 2007: Medicine and Religion in Late Medieval and Renaissance Italy. [W:] Agostino Paravicini Bagliani, Chiara Crisciani, Danielle Jacquart (eds), Medicina e scienze umane nel Rinascimento. Firenze: SISMEL – Edizioni del Galluzzo. ISBN 978-8884501162, s. 183–204.
Crisciani, Chiara 2017: Medicine as Queen: The Consilia of Bartolomeo da Montagnana. [W:] Gideon Manning, Cynthia Klestinec (eds.), Professors, Physicians and Practices in the History of Medicine. Essays in Honor of Nancy Siraisi. New York: Springer. ISBN 978-3-319-56513-2/978-3-319-56514-9, ss. 51–68. DOI: 10.1007/978-3-319-56514-9.
Crivellato, Enrico; Ribatti, Domenico 2006: Mondino de’ Liuzzi and his Anothomia: a milestone in the development of modern anatomy. Clinical Anatomy 19(7), ss. 581–587. DOI: 10.1002/ca.20308.
de la Croix, David; Vitale, Mara 2021: Scholars and Literati at the University of Padua (1222–1800). Repertorium Eruditorum Totius Europae – RETE 3, ss. 33–42. DOI: https://doi.org/10.14428/rete.v3i0/Padua.
Czartoryski, Paweł 1970: Średniowiecze. [W:] Bogdan Suchodolski (red.), Historia nauki polskiej. T. 1. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ss. 3–196.
Czartoryski, Paweł 1978: The Library of Copernicus. [W:] Erna Hilfstein, Paweł Czartoryski, Frank G. Grande (eds.), Science and History. Studies in Honor of Edward Rosen. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich („Studia Copernicana” 16), ss. 355–396. URL: https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/31622/edition/40362 (dostęp 5.11.2018).
Dalle Laste, Natale 1840: Sunto storico della Università di Padova dall'anno 1405 al 1509: opera postuma. Padova: Tipografia Cartallier e Sicca.
Dąbrowski, Jan 1964: Czasy Kazimierza Wielkiego. [W:] Kazimierz Lepszy (red.), Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1364–1764. T. 1. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, ss. 15–78.
Del Negro, Piero (a cura di) 2001: L’Università di Padova: Otto secoli di storia. Padova: Signum Padova Editrice. ISBN-10 8884750075 / ISBN-13: 9788884750075.
Del Negro, Piero (a cura di) 2015: Clariores. Dizionario biografico dei docenti e degli studenti dell'Università di Padova. Padova: Padova University Press. ISBN 978-88-6938-044-0.
Dobrzycki, Jerzy; Hajdukiewicz, Leszek 1968–1969: Kopernik Mikołaj. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 14. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ss. 2–16.
Favaro, Antonio 1877: Niccolò Copernico e l'archivio universitario di Padova / lettera del Prof. Antonio Favaro a D.B. Boncompagni. Roma: Tipografia della Reale Accademia dei Lincei.
Favaro, Antonio 1922: L’Università di Padova. Venezia: C. Ferrari.
Fijałek, Jan N. 1900a: O początkach i znaczeniu Uniwersytetu Krakowskiego w XIV/XV wieku. [W:] Księga pamiątkowa Uniwersytetu Lwowskiego ku uczczeniu pięćsetnej rocznicy fundacji jagiellońskiej Uniwersytetu Krakowskiego. Lwów: [s.l.], ss. 3–12. URL: https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/3057/content (dostęp 31.05.2018).
Fijałek, Jan N. 1900b: Polonia apud Italos scholastica saeculum XV. Fasc. 1: Poloni apud Italos litteris studentes et laurea donati inde a Paulo Wladimiri usque ad Johannem Lasocki collecti et illustrati. Cracoviae: Typis et sumptibus Universitatis Jagellonicae.
Flis, Stanisław 1973: Działalność Mikołaja Kopernika jako lekarza. Farmacja Polska 29(1), ss. 13–23.
Fritz, Józef 1923: Kopernik lekarzem. Lwów: z drukarni i litografji Piller-Neumanna. URL: https://polona.pl/preview/1ea3875f-0a3e-49be-a87b-dd358f1ac6ba (dostęp 31.05.2018).
Giedroyć, Franciszek 1911: Źródła biograficzno-bibliograficzne do dziejów medycyny w dawnej Polsce. Warszawa: Druk K. Kowalewskiego.
Gingerich, Owen 2004a: Książka, której nikt nie przeczytał. Tłum. Jarosław Włodarczyk. Warszawa: Wydawnictwo Amber.
Gingerich, Owen 2004b: The Book Nobody Read. Chasing the Revolutions of Nicolaus Copernicus. New York: Walker Publishing Company Inc.
Giomo, Giuseppe 1893: L’Archivio antico della Università di Padova. Venezia: Tipi dei Fratelli Visentini („Nuovo Archivio Veneto” 6, 2).
Górski, Karol 2012: Mikołaj Kopernik. Środowisko społeczne i samotność. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. ISBN 978-83-231-2777-2.
Grendler, Paul F. 2002: The Universities of the Italian Renaissance. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-6631-9 / 0-8018-6631-6.
Hajdukiewicz, Leszek 1960a: Biblioteka Macieja z Miechowa. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich („Monografie z Dziejów Nauki i Techniki” 16).
Hajdukiewicz, Leszek 1960b: Zainteresowania naukowe Macieja z Miechowa w świetle jego księgozbioru. [W:] Henryk Barycz (red.), Maciej z Miechowa 1457–1523. Historyk, geograf, lekarz, organizator nauki. Wrocław–Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich („Monografie do Dziejów Nauki i Techniki” 15), ss. 215–255.
Hajdukiewicz, Leszek 1970: Krypa Wojciech z Szamotuł. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 15. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ss. 472–473.
Hajdukiewicz, Leszek 1974: Maciej z Miechowa. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 19. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ss. 28–33.
Hawrasz, Gniewomir J. 2024: A Student Notebook from 16th-Century Padua On How Method Mediated Between Medical Theory and Practice. Cetaurus. Journal of the European Society for the History of Science 66(1–2), ss. 93–130. DOI: https://doi.org/10.1484/J.CNT.5.142503.
Jan Schelling z Głogowa, zw. także Gloger (Id: 2005484). [W:] Corpus Academicum Cracoviense (CAC). URL:
http://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/2005484_Jan_Schelling_z_G%C5%82ogowa_zw_tak%C5%BCe_Gloger (dostęp 3.10.2025).
Jan Ursyn (Ursinus, Bar) z Krakowa (Id: 2016355). [W:] Corpus Academicum Cracoviense (CAC). URL:
http://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/2016355_Jan_Ursyn_Ursinus_Bar_z_Krakowa (dostęp 3.10.2025).
Jarzębowski, Leonard 1971: Biblioteka Mikołaja Kopernika. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu („Biblioteka Kopernikańska” 6).
Karliński, Michał F.I. 1873: Żywot Kopernika i jego naukowe zasługi : rzecz czytana na publicznem posiedzeniu c. k. Uniwersytetu Jagiellońskiego dnia 19 lutego 1873. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego. URL: https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/291246/edition/278647/zywot-kopernika-i-jego-naukowe-zaslugi-rzecz-czytana-na-publicznem-posiedzeniu-c-k-uniwersytetu-jagiellonskiego-dnia-19-lutego-1873-karlinski-michal (dostęp 22.06.2023).
Kesten, Herman 1961: Kopernik i jego czasy. Tłum. Krzysztof Radziwiłł, Janina Zeltzer, Henryk Barycz (wstęp). Warszawa: PIW.
Klestinec, Cynthia 2004: A History of Anatomy Theaters in Sixteenth-Century Padua. Journal of the History of Medicine and Allied Sciences 59(3), ss. 375–412. DOI: 10.1093/jhmas/jrh089.
Klestinec, Cynthia 2010: Medical Education in Padua: Students, Faculty and Facilities. [W:] Ole P. Grell, Andrew Cunningham, Jon Arrizabalaga (eds.), Centres of Medical Excellence? Medical Travel and Education in Europe, 1500–1789, London: Routledge. ISBN: 978-0415445562, ss. 193–220.
Klestinec, Cynthia 2011: Theatres of anatomy: Students, teachers, and traditions of dissection in Renaissance Venice. Baltimore, MD: John Hopkins University Press. ISBN 9781421428161. DOI: 10.1353/book.60337.
Knoll, Paul W. 2016: “A Pearl of Powerful Learning”: The University of Cracow in the Fifteenth Century. Leiden–Boston: Brill. ISBN 978-90-04-32601-9 / 978-90-04-32602-6.
Kokowski, Michał 1996: Copernicus and the Hypothetico-Deductive Method of Correspondence Thinking. An Introduction. Theoria et Historia Scientiarum 5, ss. 7–101. DOI: 10.12775/ths.1996.002.
Kokowski, Michał 2004: Copernicus’s Originality. Towards Integration of Contemporary Copernican Studies, Warsaw–Cracow: Instytut Historii Nauki PAN. ISBN 83-86062-27-4.
Kokowski, Michał 2008: Co dalej z Mikołajem Kopernikiem? Historia, stan aktualny i perspektywy badań kopernikańskich w Polsce. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 53(3–4), ss. 69–82.
Kokowski, Michał 2009: Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji. Warszawa: Instytut Historii Nauki PAN, Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
Kokowski, Michał 2024a: An Introduction to the Topic “Copernicus and Astrology”. A Commentary on the Theses of Robert S. Westman. Studia Historiae Scientiarum 23, ss. 155–228. DOI: 10.4467/2543702XSHS.24.005.19578.
Kokowski, Michał 2024b: Wprowadzenie do tematyki „Kopernik a astrologia”. Komentarz do tez Roberta S. Westmana. Studia Historiae Scientiarum 23, ss. 229–304. DOI: 10.4467/2543702XSHS.24.006.19579.
Kokowski, Michał 2025: Czy Mikołaj Kopernik zdobył z medycyny jakiś tytuł naukowy (bakałarza, licencjata, magistra, doktora)? Konferencja naukowa Konsylium Kopernikowskie 2 „Czy Mikołaj Kopernik zdobył jakiś tytuł naukowy z medycyny?”. Komisja Historii Nauki PAU, Pracownia Naukoznawstwa IHN PAN, 27 maja 2025 r. Referat.
Kokowski, Michał 2026: Czy Mikołaj Kopernik zdobył jakieś stopnie naukowe z medycyny i filozofii? Studia Historiae Scientiarum 25. DOI: 10.4467/2543702XSHS.26.002.22691.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2018: „Wenus panią roku, Mars towarzyszem…”. Astrologia w Krakowie XV i początku XVI wieku. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. ISBN 978-83-7133-729-1.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2024a: Maciej z Miechowa. Astrolog, medyk, a może jatromatematyk? Medycyna Nowożytna. Studia nad Kulturą Medyczną 30(1), ss. 35–68. DOI: 10.4467/12311960MN.24.002.19690.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2024b: Was Copernicus an Astrologer? From the Perspective of an Historian of Astrology. Studia Historiae Scientiarum 23, ss. 359–393. DOI: 10.4467/2543702XSHS.24.008.19581.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2025a: Jan Schelling z Głogowa. [W:] Jarosław Włodarczyk, Michał Tomczak (red.), Słownik biograficzny astronomów polskich. Kraków: Polska Akademia Umiejętności. ISBN 978-83-7676-378-1, ss. 99–100.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2025b: „Kiedy krew puszczać, kiedy bańki stawiać”. Medycyna astrologiczna (jatromatematyka) w wiekach średnich, Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. ISBN 978-83-8377-057-4; e-ISBN 978-83-8377-058-1.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2025c Krypa Wojciech z Szamotuł. [W:] Jarosław Włodarczyk, Michał Tomczak (red.), Słownik biograficzny astronomów polskich. Kraków: Polska Akademia Umiejętności. ISBN 978-83-7676-378-1, ss. 142–143.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2025d: Maciej Karpiga z Miechowa. [W:] Jarosław Włodarczyk, Michał Tomczak (red.), Słownik biograficzny astronomów polskich. Kraków: Polska Akademia Umiejętności. ISBN 978-83-7676-378-1, ss. 161–162.
Konarska-Zimnicka, Sylwia 2025e: Ursinus Jan z Krakowa. [W:] Jarosław Włodarczyk, Michał Tomczak (red.). Słownik biograficzny astronomów polskich. Kraków: Polska Akademia Umiejętności ISBN 978-83-7676-378-1, ss. 282.
Konopka, Stanisław 1973: Mikołaj Kopernik wśród lekarzy. [W:] Mikołaj Kopernik i medycyna. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, ss. 5–49.
Kośmiński, Stanisław 1888: Słownik lekarzów polskich: obejmujący oprócz krótkich życiorysów lekarzy Polaków oraz cudzoziemców w Polsce osiadłych, dokładną bibliografią lekarską polską od czasów najdawniejszych aż do 1885 r. Warszawa: Gebethner i Wolff. URL: https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/15184/edition/14483?language=pl&utm_source=chatgpt.com (dostęp 19.10.2022).
Kozłowska-Budkowa, Zofia 1964: Odnowienie jagiellońskie Uniwersytetu Krakowskiego (1390–1414). [W:] , Kazimierz Lepszy (red.), Dzieje Uniwersytetu jagiellońskiego w latach 1364–1764. T. 1. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, ss. 37–89.
Krakowiecka, Ludmiła 1956: Maciej z Miechowa: lekarz i uczony Odrodzenia. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
Lachs, Jan 1909: Kronika lekarzy krakowskich do końca XVI wieku. Przyczynki archiwalne. Kraków: Nakładem Akademii Umiejętności. URL: http://www.dlibra.ump.edu.pl/Content/107/Jan%20Lachs%20%5Bzebra%C5%82%5D.%20Kronika%20lekarzy%20krakowskich%20do%20ko%C5%84ca%20XVI%20wieku.%20Przyczynki%20archiwalne.%20Krak%C3%B3w%201909.pdf (dostęp 19.10.2022).
Lenart, Mirosław 2011: Studenti polacchi a Padova e loro mecenatismo in patria. [W:] Luisa Secchi Tarugi (a cura di), Mecenati, artisti e pubblico nel Rinascimento. Atti del XXI Convegno Internazionale Chianciano Terme-Pienza. Firenze: Franco Cesati Editore („Quaderni della Rasegna” 68). ISBN 978-88-7667-417-4, ss. 501–511.
Lenart, Mirosław 2016: „Padewczycy” a kształtowanie się humanistycznych wzorców w polskiej kulturze umysłowej. [W:]: Jerzy Brzozowski, Agnieszka Hennel-Brzozowska, Mirosław Lenart (red.), Sens humanistyki dzisiaj. Kraków: Wydawnictwo «Scriptum». ISBN 978-83-65432-19-3, ss. 69–103.
Linden, David E.J. 1999: Gabriele Zerbi’s De cautelis medicorum and the Tradition of Medical Prudence. Bulletin of the History of Medicine 73(1), ss. 19–37. DOI: 10.1353/bhm.1999.0035.
Łukasz Noskowski z Noskowa (Id: 251625). [W:] Corpus Academicum Cracoviense (CAC), URL: http://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/251625_%C5%81ukasz_Noskowski_z_Noskowa (dostęp 7.10.2025).
Maciej Karpiga z Miechowa (Miechowita) (Id: 2019497). [W:] Corpus Academicum Cracoviense (CAC). URL: http://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/2019497_Maciej_Karpiga_z_Miechowa_Miechowita (dostęp 30.04.2023).
Małłek, Janusz 2001: Mikołaj Kopernik jako lekarz i prawnik. Rocznik Muzeum Okręgowego w Toruniu 10, ss. 24–29. URL: https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/37249/edition/46263/content (dostęp 14.06.2023).
Małłek, Janusz 2015: Mikołaj Kopernik. Szkice do portretu. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. ISBN 978-83-231-3256-1.
Mameła, Zdzisław 1997: Kopernik jako lekarz kapituły warmińskiej i medycyna jego czasów. Toruń: Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Toruniu.
Markowski, Mieczysław 1995: Nicolaus Copernicus’ Krakauer Universitätsstudien. Acta Mediaevalia 8, ss. 91–102.
Markowski, Mieczysław 2000: Maciej z Miechowa (1453?–1523). Reorganizator katedry astrologii. [W:] Bolesław Szafirski (red.), Uniwersytet Jagielloński. Złota księga Wydziału Matematyki i Fizyki. Kraków: Księgarnia Akademicka. ISBN 83-7188-326-9 / 978-83-7188-326-2, ss. 100–108.
Markuszewska, Agnieszka (red.) 2013: Mikołaj Kopernik i jego czasy. Teresa Borawska (wstęp). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. ISBN 978-83-231-2935-6.
Martin, John 1973: The Vesalian School of Anatomy in Renaissance Padua. Books at Iowa archive 18(1), ss. 3-17. DOI: 10.17077/0006-7474.1348.
Michalewiczowa, Maria 1981: Pieczychowski Leonard. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 26. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź¨ Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, ss. 52–54.
Mikołaj Kopernik (Copernicus) z Torunia, syn Mikołaja (Id: 2010475). [W:] Corpus Academicum Cracoviense (CAC), URL: http://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/2010475_Miko%C5%82aj_Kopernik_Copernicus_z_Torunia_syn_Miko%C5%82aja (dostęp 2.09.2025).
Mikulski, Krzysztof 2015: Mikołaj Kopernik. Środowisko społeczne, pochodzenie i młodość. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. ISBN 978-83-231-3341-4.
Morawski, Kazimierz 1900: Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego. T. 1–2. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Nardi, Bruno 1959: Copernico studente a Padova. [W:] Mélanges offerts à Étienne Gilson. Toronto–Paris: Pontifical Institute of Mediaeval Studies, ss. 437–446.
Odrzywolska, Anna 2021: Włoski medyk Johannes Baptista Montanus (1489–1551) – jego działalność w Padwie, metody diagnostyczne i terapeutyczne oraz spuścizna naukowa. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 66(2), ss. 25–45. DOI 10.4467/0023589XKHNT.21.011.13709.
Oettinger, Józef 1878: Rys dawnych dziejów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego od założenia tegoż w r. 1364 aż do reformy dokonanéj przez Komisyję edukacyjną w r. 1780. Cz. 1: Od założenia Uniwersytetu aż do końca XVI stulecia. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego pod zarządem Ignacego Stelca. URL: https://pbc.gda.pl/dlibra/publication/77078/edition/70428 (dostęp 19.10.2022).
O'Malley, Charles D. 1964: Andreas Vesalius of Brussels 1514–1564. California: University of California Press. ISBN 9780520310230.
Ottaviani, Alessandro 2001: Giovanni dell’Aquila. [W:] Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 55. URL: https://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-dell-aquila_(Dizionario-Biografico)/ (dostęp 17.01.2024).
Pardi, Giuseppe 1900: Titoli dottorali conferiti dallo studio di Ferrara nei sec. XV e XVI. Lucca: Tipografia Alberto Marchi.
Pesenti, Tiziana 1984: Professori e promotori di medicina nello studio di Padova dal 1405 al 1509. Repertorio bio-bibliografico. Trieste: Edizini Lint.
Pomata, Gianna 2010: Sharing Cases: The Observationes in Early Modern Medicine. Early Science and Medicine 15, ss. 193–236. DOI: 10.1163/157338210X493932.
Porzionato, Andrea; Macchi, Veronica; Stecco, Carla; Parenti, Anna; De Caro, Raffaele 2012: The Anatomical School of Padua. The Anatomical Record 295(6), ss. 902–916. DOI: 10.1002/ar.22460.
Prowe, Leopold 1881: Coppercicus als Arzt. Halle: E. Blochmann und Sohn.
Rajman, Jerzy 2025: Lekarze krakowscy (1278–1400). [W:] Lucyna Kostuch, Sylwia Konarska-Zimnicka, Beata Wojciechowska (red.), Medicina antiqua, mediaevalis et moderna. Historia – filozofia – religia. T. 4. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego. ISBN 978-83-8377-035-2/e-ISBN 978-83-8377-036-9, ss. 133–169.
Randall, John H. Jr. 1940: The Development of Scientific Method in the School of Padua. Journal of the History of Ideas 1(2), ss. 177–206.
Rebollo, Regina A. 2010: A Escola Médica de Pádua: medicina e fi losofi a no período moderno. História, Ciências, Saúde-Manguinhos 17(2), ss. 307–331. DOI: 10.1590/s0104-59702010000200003.
Rosso, Paolo 2004: Forme di reclutamento del corpo docente: i «rotuli» dei professori e dei salari. [W:] I. Naso (a cura di), Alma felix Universitas Studii Taurinensis. Lo Studio generale dalle origini al primo Cinquecento. Torino: Università degli Studi – Comitato per le Celebrazioni del Sesto Centenario dell’Università di Torino („Storia dell’Università di Torino” 1), ss. 235–268. URL: https://www.academia.edu/2411924/Forme_di_reclutamento_del_corpo_docente_i_rotuli_dei_professori_e_dei_salari (dostęp 19.10.2022).
Rostafiński, Józef 1900: Medycyna na Uniwersytecie Jagiellońskim w XV wieku. Szkic źródłowy i krytyczny. Kraków: W.L. Anczyc i Spółka. URL: https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/8846/edition/8256 (dostęp 19.10.2022).
Rudowski, Witold 2022: Mikołaj Kopernik jako lekarz. Nowotwory. Journal of Oncology 52(4), ss. 342–347.
Rybka, Eugeniusz 1970: Studia Mikołaja Kopernika w Krakowie. [W:] Celina Bobińska (red.), Kraków i Małopolska przez dzieje. Studia i szkice profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie Kraków, ss. 187–198.
Scarbi, Marco 2010: Pietro Pomponazzi. Tra tradizione e dissenso. Firenze: Leo S. Olschki. ISBN 978 88 222 5955 4.
Sieńkowski, Eugeniusz 1973: Mikołaj Kopernik jako lekarz i medycyna jego czasów. Archiwum Historii Medycyny 36, ss. 249–259.
Sikorski, Jerzy 2023: Mikołaj Kopernik na Warmii. Chronologia życia i działalności. Olsztyn: Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego. ISBN 978-83-96-7044-6-7.
Siraisi, Nancy 1992: The Faculty of Medicine. [W:] Walter Rüegg (ed.), A History of the University in Europe. Vol. 1: Hilde de Ridder-Symoens (ed.), Universities in the Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0 521 36105 2 / ISBN 0 521 54113 1, ss. 360–387. URL: https://www.examenapium.it/cs/biblio/Ridder2003.pdf (dostęp 5.07.2017).
Siraisi, Nancy G. 1987: Avicenna in Renaissance Italy: The Canon and Medical Teaching in Italian Universities after 1500. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0691051376. URL: https://archive.org/details/avicennainrenais0000sira?utm_source=chatgpt.com (dostęp 5.07.2017).
Siraisi, Nancy G. 1990: Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice. Chicago–London: University of Chicago Press. ISBN 978-0226761305. URL: https://archive.org/details/medievalearlyren0000sira?utm_source=chatgpt.com (dostęp 5.07.2017).
Siraisi, Nancy G. 2014: Renaissance Critique of Medicine, Physiology, and Anatomy. [W:] Nancy G. Siraisi (ed.), Medicine and the Italian universities: 1250–1600. Leiden: Brill. ISBN: 978-9004127774, ss. 184–202.
Sondel, Janusz 2012: Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków: Wydawnictwo Universitas. ISBN 978-83-242-1613-0 / ISBN 978-83-242-1976-6.
Sroka, Stanisław A. 2014: Doktoraty Polaków na uniwersytecie w Ferrarze w pierwszej połowie XVI wieku. Roczniki Historyczne 80, ss. 155–167. URL: https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/roczniki-historyczne/2014-tom-80/roczniki_historyczne-r2014-t80-s155-167.pdf (dostęp 9.04.2024).
Sroka, Stanisław A. 2023: Ile zarabiał profesor Uniwersytetu Bolońskiego w późnym średniowieczu? Roczniki Historyczne 89, ss. 51–60. URL: https://apcz.umk.pl/RH/article/view/48266/37471 (dostęp 9.04.2024).
Stolberg, Michael 2014: Beside Teaching and the Acquisition of Practical Skills in Mid-Sixteenth-Century Padua. Journal of the History of Medicine and Allied Sciences 69(4), ss. 633–661. DOI: https://dx.doi.org/10.1093/jhmas/jrt015.
Stolberg, Michael 2021: Learned Physicians and Everyday Medical Practice in the Renaissance. Tłum. L. Unglaub, L. Kennedy. Berlin: De Gruyter. ISBN 978-3110738353.
Stopka, Krzysztof 2013: Maciej Miechowita. Życie polskiego uczonego w czasach jagiellońskich. [W:] Krystyna Olchawa (oprac.), Maciej z Miechowa (1457–1523). W 490. rocznicę śmierci. Miechów: Towarzystwo Przyjaciół Sztuki w Miechowie; Biuro Wystaw Artystycznych „U Jaksy”. ISBN 978-83-942642-4-6, [s.n.]. URL: https://bibliografia.malopolska.pl/index.php?001=KWBP14018434&KatID=0&typ=record&utm_source=chatgpt.com (dostęp 2.03.2023).
Szpilczyński, Stanisław 1968: Kopernikowska wizja postępu w medycynie. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 13(3), ss. 578–593. URL: https://kpbc.umk.pl/Content/48116/PDF/Copernicana_009_10.pdf (dostęp 31.05.2016).
Szpilczyński, Stanisław 1983: Nauki medyczne. [W:] Kazimierz Maślankiewicz (red.), Zarys dziejów nauk przyrodniczych w Polsce. Warszawa: Wiedza Powszechna. ISBN 83-214-0056, ss. 547–616.
Szumowski, Władysław 1946: Maciej z Miechowa zwany Miechowitą, znakomity lekarz i uczony krakowski 1457–1523. [W:] Władysław Szumowski, O eunuchach i kastracji w różnych czasach oraz kilka drobnych artykułów. Kraków: [s.n.], ss. 97–113.
Terwen-Dionisius, Else M. 1994: Date and Design of the Botanical Garden in Padua. Journal of Garden History 14(4), ss. 213–235.
Thorndike, Lynn 1959: Consilia and more Works in Manuscript by Gentile da Foligno. Medical History 3(1), ss. 8–19.
Timio, Mario 1999: Gentile da Foligno, a Pioneer of Cardionephrology: Commentary on Carmina de urinarum iudiciis and De pulsibus. American Journal of Nephrology 19, ss. 189–192.
Tomasini, Giacomo Filippo 1986: Gymnasium Patavinum. Enrico Cortese, Domenico Maffei (eds.). Bologna: Arnaldo Forni Editore („Biblioteca di Storia della Scuola e delle Università” 33). ISBN 978-88-271-2597-7.
Truffa, Giancarlo 2025: L’astronomia-astrologia all’Università di Padova tra Quattro e Cinquecento. [W:] Vinzenzo Milanezi (a cura di), Totus mundus commutatur. Copernico e l’Università di Padova. Padova: Il Poligrafo. ISBN 978-8893873031, ss. 125–138.
Voisé, Waldemar 2023: Mikołaj Kopernik. Dzieje jednego odkrycia. [W:] Teresa Borawska (red.), Mikołaj Kopernik jego czasy. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. ISBN 978-83-231-2935-6, ss. 319–386.
Wallis, Faith 2000: Inventing Diagnosis: Theophilus’ De urinis in the Classroom. Dynamis. Acta Hispanica ad Medicinae Scientiarumque Historiam Illustrandam 20, ss. 31–73. DOI: 10.4321/S0211-95362000000100004.
Westman, Robert S. 2011: The Copernican Question. Prognostication, Scepticism, and Celestial Order. Berkeley–Los Angeles–London: University of California Press. ISBN 9780520254817. DOI: 10.1525/california/9780520254817.001.0001.
Westman, Robert S. 2017, Copernicus and the Astrologers: Dibner Library Lecture. Washington D.C.: Smithsonian Libraries.
Wojciech Krypa z Szamotuł (Id: 2001526). [W:] Corpus Academicum Cracoviense (CAC). URL: http://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/2001526_Wojciech_Krypa_z_Szamotu%C5%82 (dostęp 3.10.2025).
Woolfson, Jonathan 1998: Padua and the Tudors: English Students in Italy, 1485–1603. Toronto: University of Toronto Press. ISBN 9781442678217. DOI: 10.3138/9781442678217.
Wyczański, Andrzej 1964: Uniwersytet Krakowski w czasach złotego wieku. [W:] Jerzy Zathey (red.), Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1364–1764. T. 1. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, ss. 211–278.
Zaccaria, Raffaella 1989: Della Torre, Girolamo. [W:] Dizionario Biografico degli Italiani. Vol. 37. URL: https://www.treccani.it/enciclopedia/girolamo-della-torre_(Dizionario-Biografico)/ (dostęp 19.10.2022).
Zampieri, Fabio 2021: The University of Padua Medical School from the Origins to the Early Modern Time: a Historical Overview. [W:] Fabrizio Baldasarri, Fabio Zampieri (a cura di), Scientiae in the History of Medicine. Roma: L’Erma di Bretschneider („Storia della medicina” 4). ISBN-10: 8891320188 / ISBN-13: 9788891320186, ss. 23–67. DOI: 10.48255/M.9788891320186.02.
Zampieri, Fabio; Zanatta, Alberto 2014: Letter to the Editor. The Origin and the Evolution of Hospitals: The Case of Padua. European Journal of Internal Medicine 25, s. 1. URL: https://www.ejinme.com/article/S0953-6205(13)00088-5/fulltext (dostęp 2.04.2025).
Zampieri, Fabio; Zanatta, Alberto 2015: Medical History in Italy: the University of Padua Medical School. [W:] Luciana Caenazzo, Lucia Mariani, Renzo Pegoraro (eds.), Medical Humanities. Italian Perspectives. Padova: Cleup. ISBN 9788867874231 ss. 31–41. URL: https://www.researchgate.net/publication/280224940_Medical_History_in_Italy_the_University_of_Padua_Medical_School (dostęp 2.04.2025).
Zampieri, Fabio; Zanatta, Alberto; Elmaghawry, Mohamed; Bonati, Maurizio R.; Thiene, Gaetano 2013: Origin and Development of Modern Medicine at the University of Padua and the Role of the “Serenissima” Republic of Venice. Global Cardiology, Science & Practice. A Qatar Foundation Academic Journal 21, ss. 150–162. URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3963738/pdf/gcsp-2013-149.pdf (dostęp 2.04.2025).
Zampieri, Fabio; Zanatta, Alberto; Thiene, Gaetano 2025: Arte medica ed epidemie al tempo dì Niccolò Copernico, studente a Padova. [W:] Vinzenzo Milanezi (a cura di), Totus mundus commutatur. Copernico e l’Università di Padova. Padova: Il Poligrafo. ISBN 978-8893873031, ss. 161–178.
Zemanek, Alicja 1996: Z dziejów botaniki Renesansu – padewskie inspiracje polskich zielnikarzy. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 41(1), ss. 31–58. URL: https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/kwartalnik-historii-nauki-i-techniki/1996-tom-41-numer-1/kwartalnik_historii_nauki_i_techniki-r1996-t41-n1-s31-58.pdf (dostęp 15.03.2016).
Zembrzuski, Ludwik 1936: Mikołaj Kopernik jako lekarz. Archiwum Historii Medycyny 6, ss. 215–238.
Zwiercan, Marian 1962–1964: Jan z Głogowa. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 10. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ss. 450–452.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
