Dyplomy uniwersyteckie i zaświadczenia o studiach w Krakowie i Bolonii u schyłku średniowiecza i na progu czasów nowożytnych
DOI:
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.26.004.22693Słowa kluczowe:
dyplomy uniwersyteckie, uniwersytet boloński, uniwersytet krakowski, zaświadczenia o ukończonych studiachAbstrakt
Artykuł omawia zagadnienie dyplomów uniwersyteckich i zaświadczeń o studiach na przykładzie uniwersytetu krakowskiego i uniwersytetu w Bolonii w okresie końca średniowiecza i początków czasów nowożytnych.
Z uwagi na duże koszty przygotowania dyplomu większość studentów zadowalała się otrzymaniem zaświadczenia o odbytych studiach. Dlatego samych dyplomów zachowało się do naszych czasów niewiele, również w archiwach włoskich. Z terenów Europy Środkowej zachował się (w Lewoczy na Słowacji) zaledwie jeden dyplom doktorski wydany przez uniwersytet w Bolonii w 1472 r. Spośród dyplomów uniwersytetu krakowskiego najstarszy pochodzi z 1512 (dyplom magisterski).
Rzadziej niż dyplomy można napotkać w archiwach zachowane w oryginale zaświadczenia. Wynika to z faktu, że po śmierci posiadacza nie przedstawiały one już żadnej wartości.
Bibliografia
Archivio di stato di Bologna, Ufficio delle bollette e delle presentazioni dei forestieri, Libri delle presentazioni dei forestieri, vol. 2.1 (1412–1419), 2.2 (1420–1444).
Archivio Storico Università di Bologna 1914: Diploma di laurea in Chimica e Farmacia rilasciato a Emma Fabris da Feltre (BL). Cartaceo. URL: https://archiviostorico.unibo.it/it/patrimonio-documentario/collezioni/diplomi-e-privilegi (dostęp 25.07.2026).
Bari, Aldo Giuseppe 2025: Lavoratori forestieri a Bologna nel basso medioevo: competenze, ruoli, spazi. Roma: Viella Editrice.
Barycz, Henryk 1927: Sprawozdanie z poszukiwań w archiwach i bibliotekach włoskich do stosunków intelektualnych między Polską i Włochami w epoce odrodzenia. Minerwa Polska 1(4), ss. 388–393.
Barycz, Henryk (wyd.) 1933: Conclusiones Universitatis Cracoviensis ab anno 1441 ad annum 1589. Kraków: Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności. URL: https://archive.org/details/dli.ernet.368250/page/n7/mode/2up (dostęp 25.07.2026).
Biskup, Marian 1973: Regesta Copernicana. Wrocław–Wraszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich („Studia Copernicana” 7).
Diplomi 2016: Diplomi di laurea conservati nell’Archivio Storico dell’Università di Bologna. Catalogo, a cura di I. Maggiulli, Rimini: Panozzo Editore.
Ferrarini, Girolamo 2006: Memoriale Estense (1476–1489), a cura di P. Griguolo. Rovigo: Editore Minelliana.
Jurek, Tomasz 2006: Krakowski dyplom promocji magisterskiej z 1512 roku. Rocznik Krakowski 72, ss. 69–85. URL: https://polona2.pl/item/krakowski-dyplom-promocji-magisterskiej-z-1512-roku,MzE4MzY2ODI/0/#info:metadata (dostęp 25.07.2026).
Kokowski, Michał 2025: Czy Mikołaj Kopernik zdobył z medycyny jakiś tytuł naukowy (bakałarza, licencjata, magistra, doktora)? Konferencja naukowa Konsylium Kopernikowskie 2 „Czy Mikołaj Kopernik zdobył jakiś tytuł naukowy z medycyny?”. Komisja Historii Nauki PAU, Pracownia Naukoznawstwa IHN PAN, 27 maja 2025 r. Referat.
Kokowski, Michał 2026: Czy Mikołaj Kopernik zdobył jakieś stopnie naukowe z medycyny i filozofii? Studia Historiae Scientiarum 25. DOI: 10.4467/2543702XSHS.26.002.22691.
Maggiulli, Ilaria 2023: Diplomi dottorali dentro e fuori le università nell’Italia moderna. [W:] Examens, grades et diplômes: la validation des compétences par les universités du XIIe siècle à nos jours, red. Th. B. Belhoste, B. Noguès, Paris: Éditions de la Sorbonne, ss. 391–404. URL: https://books.openedition.org/psorbonne/140776 (dostęp 26.07.2026).
Pio, Berardo 2023: Privatum examen e conventus. Le modalità dell’addottoramento presso lo Studium di Bologna nel tardo Medioevo. [W:] Examens, grades et diplômes: la validation des compétences par les universités du XIIe siècle à nos jours, red. Th. Kouamé, B. Belhoste, B. Noguès. Paris: Éditions de la Sorbonne, ss. 119–128. URL: https://books.openedition.org/psorbonne/140576 (dostęp 26.07.2026).
Saletti, Beatrice 2018: Stranieri alle porte. Indagini sui Libri di presentazione dei forestieri nell’Archivio di stato di Bologna (1412–1444), praca doktorska obroniona na Uniwersytecie w Trieście w 2018 r. URL: https://arts.units.it/handle/11368/2924779 (dostęp 1.08.2025).
Sroka, Stanisław A. 2012a: Dyplom doktorski Uniwersytetu Bolońskiego z 1472 r. Studia Źródłoznawcze 50, ss. 63–73. URL: https://rcin.org.pl/Content/31103/PDF/WA303_44552_B88-SZ-R-50-2012_Sroka.pdf (dostęp 25.07.2026).
Sroka, Stanisław A. 2012b: Il diploma di dottorato di Kasper Back (Università di Bologna, anno 1472). Annali di storia delle università italiane 16, ss. 267–273. URL: https://centri.unibo.it/cisui/it/pubblicazioni/annali-di-storia-delle-universita-italiane/asui-16.pdf (dostęp 25.07.2026).
Sroka, Stanisław A. 2014: Doktoraty Polaków na uniwersytecie w Ferrarze w pierwszej połowie XVI wieku. Roczniki Historyczne 80, ss. 155–167. URL: https://www.polacchiinitalia.it/wp-content/uploads/2023/08/Roczniki_Historyczne-r2014-t80-s155-167.pdf (dostęp 25.07.2026).
Sroka, Stanisław A. 2020: Kariera lekarska Jana Noskowskiego (1478–1542). Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne 29, ss. 15–28. DOI: 10.4467/2543733XSSB.20.001.12189.
Sroka, Stanisław A. 2021: L’equipollenza di un dottorato bolognese presso l’Università di Cracovia (1511). Annali di storia delle università Italiane 25(2), ss. 3–12.
Sroka, Stanisław A 2022: Boloński doktorat z teologii Pawła z Zakliczewa (1504). [W:] J. Barański, K. Maniak, S. Trebunia-Staszel (red.), Więcej niż muzeum. Szkice ofiarowane Profesorowi Janowi Święchowi. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss. 467–477.
Sroka, Stanisław A. 2025: Dyplomy uniwersyteckie w Krakowie, Bolonii, Padwie oraz Ferrarze u schyłku średniowiecza. Konferencja naukowa Konsylium Kopernikowskie 2 „Czy Mikołaj Kopernik zdobył jakiś tytuł naukowy z medycyny?”. Komisja Historii Nauki PAU, Pracownia Naukoznawstwa IHN PAN, 27 maja 2025 r. Referat.
Sroka, Stanisław A. 2026: Polacy w aktach urzędu ds. cudzoziemców w Bolonii w pierwszej połowie XV wieku (w druku).
Szymborski, Wiktor 2007: Krakowskie zaświadczenie o promocji bakalarskiej z 1492 roku. Roczniki Historyczne 73, ss. 199–202.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
