Brakująca część historii (literatury). O książce Marty Baron-Milian Wat plus VAT

  • Jakub Skurtys Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Plac Biskupa Nankiera 15, 50-996 Wrocław
Słowa kluczowe: Baron-Milian Marta, Wat Aleksander, literatura i ekonomia, literatura XX wieku

Abstrakt

The missing part of (literary) history

The article is a review of Marta Baron-Milian’s Wat plus VAT, the first monograph about connections between economy and literature in Aleksander Wat’s work. The author tries to show Baron’s book as a part of wider phenomenon, which can be observed after the great crisis in 2008, as a result of returning of different humanistic approaches to the problems of capitalist economy. By analyzing “economic consciousnessˮ and literary strategies of Aleksander Wat (in his poetry, biography, short stories and essays), Baron reveals the theological, symbolic and linguistic basis of modern economy. It allows her to describe a specific literary “experience of economy” and penetrating analyze of main themes of Wat’s work. One of the aims of the review is to rethink Baron’s proposition as a part of the new, thematically orientated history of polish modern literature. The other is to check, if Wat’s and Baron’s strictly modern and humanistic view of the economic systems can be still subversive and helpful against postmodern, mathematically reinforced capitalistic rhetoric.

Bibliografia

„Fragile” 2015, nr 3 (29) („Nowa ekonomia, nowa kultura”).

„Res Publica Nowa” 2015, nr 221 („Szał bankiera”).

„Znak” 2015, nr 721 („Spieniężone życie”).

Atwood M., Dług: rozrachunek z ciemną stroną bogactwa, przeł. T. Macios, Kraków 2010.

Baron-Milian M., Wat plus VAT. Związki literatury i ekonomii w twórczości Aleksandra Wata, Katowice 2015.

Bataille G., Część przeklęta oraz Ekonomia na miarę wszystkiego. Granica użytecznego, przeł. K. Jarosz, Warszawa 2002.

Bielecki M., Historia – Dialog – Literatura. Interakcyjna teoria procesu historycznoliterackiego, Wrocław 2010.

Czytanki dla robotników sztuki: kultura nie dla zysku, red. K. Chmielewska, K. Szreder, T. Żukowski, Warszawa 2009.

Dziadek A., Rytm i podmiot w liryce Jarosława Iwaszkiewicza i Aleksandra Wata, Katowice 1999.

Ferguson N., Potęga pieniądza: finansowa historia świata, przeł. T. Kunz, Kraków 2012.

Godelier M., Zagadka daru, przeł. M. Höffner, Kraków 2010.

Goux J.-J., Freud, Marx: économie et symbolique, Paris 1973.

Goux J.-J., Les monnayeurs du langage, Paris 1984.

Graeber D., Debt. The First 5000 Years, New York 2011.

Grądziel-Wojcik J., „Jesteśmy czuli”. Polisensoryczność jako strategia poetycka polskich futurystów, [w:] W kręgu literatury i języka, red. M. Michalska-Suchanek, Gliwice 2012, s. 83–96;

Gutorow J., W sercu słońca, [w:] idem, Urwany ślad. O wierszach Wirpszy, Karpowicza, Różewicza i Sosnowskiego, Wrocław 2007, s. 193‒210.

Ha-Jong Chang, 23 rzeczy, których nie mówią ci o kapitalizmie, przeł. B. Szelewa, Warszawa 2013.

Hörisch J., Orzeł czy reszka? Poezja pieniądza, przeł. J. Kita-Huber, S. Huber, Kraków 2010.

Jankowicz G., Lekcja żywego języka, O poezji Andrzeja Sosnowskiego, Kraków 2003.

Jeżyk A., Wolny rynek słów. Reguły ekonomii w polskiej poezji awangardowej, „Polisemia” 2015, nr 3.

Kłosiński M., Ratunkiem jest tylko poezja. Baudrillard ‒ Teoria ‒ Literatura, Warszawa 2016.

Kowzan P., Pierwszych pięć tysięcy lat długu Davida Graebera, „Praktyka Teoretyczna” 2012, nr 5, s. 255‒266.

Księgowanie: literatura, kobiety, pieniądze, red. I. Iwasiów, A. Zawiszewska, Szczecin 2014.

Kulturowa historia literatury, red. A. Łebkowska, W. Bolecki, Warszawa 2015.

Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre'a Bourdieu. Raport z badań, G. Jankowicz, P. Marecki, A. Palęcka, Kraków 2014.

Markowski M. P., Polska literatura nowoczesna. Leśmian, Schulz, Witkacy, Kraków 2007.

Markowski M. P., Reprezentacja i ekonomia, „Teksty Drugie” 2004, nr 4, s. 11‒27.

Olejniczak J., W-Tajemniczanie: Aleksander Wat, Katowice 1999.

Pieniądz w literaturze i teatrze. Materiały z sympozjum „Temat pieniądza w literaturze i teatrze”. Uniwersytet Gdański. Gdańsk 17-18 stycznia 2000, red. J. Bachorz, Sopot 2000.

Piketty T., Kapitał w XXI wieku, przeł. A. Bilik, M. Sutowski, Warszawa 2015.

Poole S., Pochwała nieróbstwa, „Gazeta Wyborcza” 03.01.2014.

Rojek P., „Historia zamącana autobiografią”: zagadnienie tożsamości narracyjnej w odniesieniu do powojennej liryki Aleksandra Wata, Kraków 2009.

Shell M., Money, language, and thought: literary and philosophical economies from the medieval to the modern era, Berkeley 1982.

Shell M., The Economy of Literature, Baltimore 1978.

Sieburth R., Ezra Pound: Ekonomia poezji/Poezja ekonomii, „Literatura na Świecie” 1995, nr 1‒2.

Sławek T., Kim jesteśmy? Fragmenty do poezji Georga Trakla, wstęp Z. Kadłubek, Katowice 2011.

Stokfiszewski I., Tezy o postpoezji, [w:] idem, Zwrot polityczny, Warszawa 2009, s. 113‒131.

Wat A., Notatniki, transkrypcja i opracowanie A. Dziadek, J. Zieliński, Warszawa 2016.

Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich. 8. Pieniądz [Slavica Wratislaviensia CXLIX], red. K. Chrobak, M. Filipek, M. Jakóbiec-Semkowowa, Wrocław 2009.

Wilk R.R., Cliggett L., Ekonomie i kultury: podstawy antropologii ekonomicznej, przeł. J. Gilewicz, Kraków 2011.

Zaleski M., Przygoda drugiej awangardy, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1984.

Opublikowane
2016-09-02