Santander Art and Culture Law Review jest czasopismem wydawanym jako półrocznik. Podstawowym założeniem jest prowadzenie czasopisma otwartego na publikacje autorów z kraju i z zagranicy. Kolegium redakcyjne będzie dążyć do tego, aby każdy numer nieparzysty czasopisma był wydawany w języku polskim, a każdy numer parzysty w języku angielskim. W celu internacjonalizacji dyskusji artykuły zawarte w numerach polskich muszą zawierać: streszczenie i słowa kluczowe w języku angielskim. Przewiduje się wyodrębnienie dwóch dodatkowych działów: debiuty doktorantów oraz przegląd orzecznictwa. Strona WWW | ISSN 2391-7997 | e-ISSN 2450-050X | Częstotliwość półrocznik | Punkty MEiN: 100
Fundacja na rzecz Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego
Czasopismo jest publikowane w otwartym dostępie, co oznacza, że wszystkie treści są dostępne bezpłatnie dla użytkowników i instytucji. Wszyscy Autorzy i współautorzy zgłaszanych pracę są zobowiązani do zawarcia umowy licencyjnej w celu udzielenia nieodpłatnie na rzecz Wydawcy licencji niewyłącznej bezterminowej do korzystania z Utworu (licencja Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0)).
Informacja o książce Anny Magdaleny Kosińskiej pt. Prawa kulturalne obywateli państw trzecich w prawie Unii Europejskiej
Prawa autorskie (c) 2020 Santander Art and Culture Law Review
Informacja o książce Eweliny Kowalskiej Własność zabytku a dyskrecjonalna władza konserwatorska
Informacja o książce Żanety Gwardzińskiej Egzekucja nadzoru konserwatorskiego
Międzynarodowa konferencja „Ratyfikacja i implementacja Konwencji UNIDROIT z 1995 roku w Polsce” oraz międzynarodowa konferencja „Prywatne kolekcje: Historyczne i prawne perspektywy”, Gdańsk 6-7 czerwca 2019 roku
Sposoby prawne zakończenia działalności muzeum
Problematyka niniejszego artykułu koncentruje się na zagadnieniach związanych z prawnymi aspektami zakończenia działalności muzeów przez ich organizatorów lub założycieli. Celem poczynionych rozważań było wskazanie różnorodności muzeów na gruncie powszechnie obowiązujących przepisów, w szczególności ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2019 r. poz. 917) oraz ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r., poz. 498). Zakończenie działalności podmiotu prawnego często związane jest z brakiem środków na dalsze prowadzenie działalności – jego bankructwem. Dlatego w artykule przeprowadzono analizę przepisów prawnych dotyczących likwidacji muzeów i upadłości muzeów przedsiębiorstw sektora kreatywnego. Całość artykułu podsumowują wnioski de lege ferenda oraz de lege lata, które zostały sformułowane na podstawie obserwacji własnych autorki.
Sprawozdanie z V Ogólnopolskiej Konferencji Studencko-Doktoranckiej „Rozpoznać przeszłość w teraźniejszości. Ochrona dziedzictwa w XXI wieku” Kraków, 12-13 kwietnia 2019 roku
Zagrożenie dziedzictwa kulturowego przestępczością – analiza wydarzeń w 2018 roku
W artykule przedstawiono wybrane przypadki przestępstw w 2018 r. na tle statystyk Policji, Krajowej Administracji Skarbowej i Straży Granicznej. Warto zauważyć że w roku 2018 weszły w życie nowe systemowe rozwiązania mające ograniczyć zagrożenia dla dóbr kultury. Należy je uwzględniać, badając w przyszłych latach stan bezpieczeństwa dziedzictwa kulturowego. Analizy przypadków przestępstw przeciwko dziedzictwu prowadzone przez autora w latach 2014-2018 pozwalają wskazać na tendencje w działaniach sprawców i określić główne zagrożenia dla zabytków w tym czasie. Komplementarne przedstawienie informacji o zagrożeniu dziedzictwa kulturowego przestępczością jest istotne dla badań mających na celu wypracowanie strategii jego ochrony.
Jak młody może być zabytek? 90 lat praktyki polskich służb konserwatorskich
Celem artykułu jest omówienie praktyki polskich służb konserwatorskich w zakresie dopuszczanego przez nie minimalnego wieku, jaki pozwalał na wydanie wobec danego obiektu decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Rejestr zabytków utworzony został w 1928 r. i kontynuowany jest do naszych czasów, obejmując już ponad 70 tys. pozycji. W ciągu 90 lat jego obowiązywania funkcjonowały trzy definicje zabytków, każda z nich zaś różniła się pod względem konstrukcji pojęcia „zabytek” i oczekiwanej od niego metryki. Autor artykułu prześledził kolejne decyzje o wpisie do rejestru zabytków, wśród których aż do wprowadzenia ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami widoczna była akceptacja dla ochrony obiektów młodych (w latach 90. do rejestru trafił nawet jeszcze nieukończony obiekt). Ustawa przyniosła zaś istotną zmianę w tym aspekcie – po raz pierwszy zaczęto konsekwentnie wymagać wystąpienia dłuższego odstępu czasowego między powstaniem obiektu a wpisaniem go do rejestru zabytków.
Praktyczne zastosowanie instytucji safe haven przez dyrektorów muzeów oraz kuratorów
Zastosowanie instytucji safe haven jako pomocy dla zagrożonych zabytków stanowi realne wyzwanie dla muzealników w zakresie zarządzania obiektami oraz kuratorów w przedmiocie prezentowania dzieł. Artykuł ukazuje pracę, jaką muszą wykonać dyrektorzy i pracownicy muzeów, by zapewnić ochronę wszystkim przyjętym obiektom, oraz niebezpieczeństwa, jakie z tym się wiążą. Jest to także szansa dla muzeów na przezwyciężenie kryzysu organizacyjnego i finansowego panującego w instytucjach kultury oraz zaangażowanie się w sprawy dotyczące światowego dziedzictwa. Również kuratorzy są odpowiedzialni za właściwe zarządzanie zabytkami. Mają odpowiednią wiedzę na temat obiektów, potrafią zaangażować i uwrażliwić zwiedzających na kwestie związane z ochroną dziedzictwa kulturowego.
Księga inwentarzowa księgozbioru hrabiów Skórzewskich z Lubostronia – zachowana
Bibliotekę pałacową w Lubostroniu na początku XIX w. założył Fryderyk hrabia Skórzewski. Do 1939 r. stanowiła własność przedstawicieli rodu Skórzewskich. W latach 20. XX w. wartościowy księgozbiór liczył ok. 20 tys. tomów. Zgromadzone materiały piśmiennicze nie były skatalogowane. W artykule udowodniono, że zachowana księga inwentarzowa pochodzi z XIX w. i dotyczy biblioteki lubostrońskiej. Na temat jej istnienia nie znajdziemy żadnej informacji w literaturze przedmiotu.
Jednorazowe pozwolenie na stały wywóz zabytku za granicę z perspektywy kategorii wieku i wartości – ochrona dziedzictwa kulturowego a rynek sztuki w Polsce
Artykuł przedstawia problem wywozu zabytków za granicę. Analizie została poddana procedura wywozu zabytku na stałe w kontekście kategorii wieku i wartości obiektu. Autorzy prezentują nowy test VOH (Value of Heritage), który może być stosowany przez rzeczoznawców Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Pomoże to w dużym stopniu obniżyć ryzyko wydania decyzji nienależycie uzasadnionych czy niekorzystnych dla zachowania narodowego dziedzictwa kultury w Polsce.
jednorazowe pozwolenie na stały wywóz za granicę
rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Aktualne problemy i zagrożenia związane z obrotem dobrami kultury na rynku sztuki w Polsce z perspektywy prawnej ochrony zabytków
W artykule zaprezentowano analizę obrotu dobrami kultury w Polsce z perspektywy istniejących problemów i zagrożeń. Krajowy rynek dzieł sztuki jako rynek młody jest narażony na występowanie zjawisk typowych dla rynków sztuki. Jednakże można także zaobserwować na nim występowanie mechanizmów, które są właściwe tylko temu rynkowi – zjawisko działaczy sprzedających dzieła sztuki i nieprowadzących działalności gospodarczej. Analiza wskazuje, że obniżenie ryzyka na rynku i zminimalizowanie zagrożeń może być osiągnięte poprzez zastosowanie nowej regulacji prawnej i samoregulacji uczestników rynku. W tym zakresie ważne jest dostosowanie regulacji do prawa międzynarodowego i unijnego.
Prawne aspekty rekonstrukcji dziedzictwa kulturowego
W artykule – po analizie różnych przykładów rekonstrukcji budowli i ich zespołów – autor przekonuje, że może być jedynie rekonstrukcja sensu stricto, tzn. w wąskim znaczeniu tego słowa, kiedy jest ona oparta na dobrej dokumentacji i dążeniu do zachowania lub przywrócenia autentyczności. Wszelkie inne przykłady, takie jak zamki romantyczne w XIX w. czy współczesne odbudowy dzielnic miast można nazywać jedynie rekonstrukcją sensu largo, czyli bardzo szeroko pojętą. W dalszej części przedstawiono zmianę podejścia do rekonstrukcji, która w Karcie Weneckiej była niedopuszczalna, ale z czasem doszło do swoistej jej „legalizacji”, np. poprzez umieszczenie na Liście Światowego Dziedzictwa odbudowanego Starego Miasta w Warszawie. Potem przyszły specjalne wytyczne ICOMOS dotyczące odbudowy i rekonstrukcji zabytków z 2017 r., w których zdefiniowano różne rodzaje rekonstrukcji, w tym m.in. „rekonstrukcję jak wcześniej”, „modyfikowaną rekonstrukcję”, „częściową rekonstrukcję” oraz „inne formy rekonstrukcji”. Dokumentem mniej szczegółowym, ale za to dotyczącym szeroko pojętego dziedzictwa, jest przyjęta w 2018 r. tzw. Rekomendacja warszawska o odbudowie i rekonstrukcji dziedzictwa kulturowego. W artykule omówione zostały także kwestie finansowania rekonstrukcji.
Z prof. Wojciechem Kowalskim rozmawia Alicja Jagielska-Burduk
“Artand Criminal Law” — a Few Words about the Exhibition “Kunst und Strafrecht”
Prawa autorskie (c) 2016 Santander Art and Culture Law Review
In re Context: Understanding Our Past Is Its Own Reward Cultural Property: Current Problems Meet Established Law, Philadelphia, 26-27 March 2015
“My ACHS Conference”: A Review of the Second Biannual Conference of the Association of Critical Heritage Studies, Canberra, 2-4 December 2014
The Criminal Threat to Cultural Heritage in Poland – Analysis of the Events of 2014
When studying the phenomenon of crime against cultural heritage different methods can be applied to diagnose the level of threat. A year-long study of specific crime cases where the victims are cultural goods allows one to see trends in the activities of the perpetrators and helps one to develop methods to counteract future incidents. Long-term studies of crime cases affecting cultural heritage enable for a complementary way of assessing the level of risk factors and to minimize the risk of their occurrence. The study is expected to begin an annual series of articles aimed at the systematic presentation of the phenomenon of crime against cultural heritage in Poland. The text presents a selection of cases which, in the opinion of the author, may constitute an auxiliary tool to diagnose the level of the threat to cultural goods within the period indicated. There are presented in a shortened form cases of various types of criminal activities against heritage, such as theft, burglary and the destruction of valuable cultural objects.
Culture Goods in the Public Domain under Polish Law – Acquiring and Disposing Difficulties
In the Polish legal system there is no general and coherent legal regulation created with the purpose to set the unified rules for acquiring or disposing of culture goods by public entities. Different legal acts contain few regulations in this matter and it results in difficulties in applying the regulations that are presented in this article. The paper presents a short historical background of two major moves within Polish public culture property – nationalization and municipalisation in the scope of museum property. Then the analysis is focused on those regulations of statutory law that are being applied in cases where the issue of acquiring ownership by public entities is examined, together with case law referring to the possibility to acquire ownership in the public domain via adverse possession. Culture goods are also the element of the estate of local government units and state administration units and in this sphere there are no regulations preventing or influencing the unit from disposing of the culture good. It is only when the voivodship is the owner of a movable culture object, when the law introduces the rule that the act of disposition (e.g., sale contract) requires the consent in the form of a resolution of the voivodship management board in order to be valid. When immovable culture goods are to be sold by a public entity, the law requires the consent in the form of the administrative decision of an officer from a historical monument protection office (conservation officer), and there is no reason why the freedom of disposition of movable culture goods in public administration should not be limited in a similar way.
Military Necessity under the 1954 Hague Convention
A system to protect cultural property in the event of an armed conflict has been in place since the 1889 and 1907 Hague Regulations. It was solidified by the conclusion of the 1954 Hague Convention, the main document for the protection of cultural property in armed conflict, and it was recently augmented by the 1999 Second Protocol to the 1954 Hague Convention. However, these instruments contain a waiver to the protection provided, linked to the concept of “military necessity”. The purpose of this paper is to examine that concept and its relation to the protection of cultural property in order to demonstrate the true extent of the international protection of cultural property during an armed conflict.
Scales as a Symbol of Metaphysical Judgement – from Misterium Tremendum to Misterium Fascinosum. The Analysis of Selected Works of Netherlandish Masters of Painting
The aim of this article is to analyze the motif of scales in Netherlandish art from the 15th to the 17th century. The motif of scales was present in art from earliest times, but its role and function differed in various historical epochs – antique, the middle ages, and the modern age. The core part of the article is devoted to the symbolic relationship between scales and different aspects of justice. The first painting taken into consideration is Rogier van der Weyden’s Last Judgment (approx. 1445 to 1450), and the last one – Jan Vermeer’s Woman Holding a Balance (approx. 1662-1663). The article attempts to answer some crucial questions. What were the meanings attributed to scales during the two centuries examined? How did these meanings evolve, and was the interpretation of the symbol influenced by the ethos characteristic for particular periods and geographical spaces, as well as transient fashions, religious and political changes? The article presents paintings selected during the query into Netherlandish art, along with a discussion on their content and information about their creators. It analyzes the symbol of scales in the context of images created by the masters of Netherlandish painting and offers a synthesis of the observed changes in the perception of scales as a symbol during the period discussed.
When Art Meets Criminal Law – Examining the Evidence
When art and criminal law cross paths life has some fascinating stories to tell which may well extend beyond national borders. Such stories are closely linked with a multitude of diverse legal issues which can frequently be reduced to two aspects, both of which require clarification: First, what is art? And, second, is everything permitted in art? This paper explores both questions by considering several case studies by way of illustration. Possible solutions are presented and carefully examined. The paper also provides an interesting glimpse of the “Art and Criminal Law” exhibition developed by the team of the Chair of Criminal Law, Law of Criminal Procedure and Criminology under Professor Uwe Scheffler at the European University Viadrina, Frankfurt (Oder). The exhibition is currently on tour in Germany and Poland where it is being shown at a number of universities.
The Process of the Establishment of the Independence of the Republic of Croatia and the Foundation of Their National Policy in Culture and Art
Two goals motivate the authors of this essay. The first is to examine the legal, historical and political context of the establishment of independence of the Croatian State at the time the Yugoslav crisis was originating. Following up on this issue in the second segment of our analysis we present a framework of the new Croatian cultural policy, which is essentially conditioned by historical events. This constitutes an overview of the founding of the new Croatian national cultural policy since the 1990s, focused on the primary sources of recent Croatian cultural and legal infrastructures in the new context of its European integration.
establishment of the independent and sovereign Republic of Croatia (1990-1995
the origin of Croatian politics in culture
legal sources of Croatian Law related to culture
Memory and Transitional Justice: Toward a New Platform for Cultural Heritage in Post-War Cyprus
This paper deals with two issues often dismissed when assessing cultural expressions during conflict and post-conflict situations. The first concerns the memories of victims and perpetrators as a resource for cultural heritage identification. The second involves the limitations on institutions trying to incorporate cultural issues into processes and discussions that are mainly political. This dichotomy is also reflected in the UNESCO doctrine. On the one hand, the official narratives endorsed by UNESCO and its Member States dismiss memories (some of which include recollections of conflict) that do not complement or support adopted national narratives. At the same time, UNESCO only honours and recognizes political agreements and actors which are seen as unquestionable and uncontested. Using the specific case of Cyprus, I propose an alternative lens through which to view cultural heritage in conflict and post-conflict areas and situations. In particular, I argue that Transnational Justice offers an effective platform to redress cultural heritage. At the same time I address the two limitations mentioned above.
Culture Genocide in Tibet: The Failure of Article 8 of the United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples’ in Protecting the Cultural Rights of Tibetans
The importance of culture has been present in the international human rights field since the compilation of the 1948 Universal Declaration of Human Rights (UDHR), but its prominence re-emerged in the 1990s following the surge of indigenous peoples’ movements. For the attainment of peace and stability, the right to culture needs to be encouraged and “cultural genocide”, the non-physical destruction of an ethnic group, should be punished. International human-rights frameworks, in particular Article 8 of the UN Declaration on the Rights of Indigenous Peoples (UNDRIP),have attempted to protect such groups and their cultural identity. Despite these developments, cultural rights are the least developed and understood category of human rights, largely with regards to their enforceability, legal understanding, and scope. The granting of cultural rights to minority groups or indigenous people furthermore remains a contested and controversial subject, and one full of complexity. Though it is incorporated in human rights legislation, there exists a lack of understanding about how it works in tandem with other human rights categories. The occupation of China in Tibet has embodied a destructive colonialism that is denying the Tibetan people the freedom to exercise their fundamental cultural rights. Robert Badinter described the disappearance of Tibetan culture as cultural genocide in 1989,5 a stance that has since been adopted by those challenging China’s rule in Tibet. By exploring Article 8 of the UNDRIP and the importance of cultural identity to the Tibetan people, this paper explores how China’s nationalist policies are in breach of Article 8 and, consequently, China is carrying out cultural genocide in Tibet. In concluding, the essay examines how China’s refusal to recognise Tibetans as indigenous leaves them at an impasse, as protection offered by the frameworks is compromised by other factors.
State Responsibility and the International Protection of Cultural Heritage
This article deals with the international responsibility of States for their breach of cultural heritage obligations in the event of armed conflicts. The topic is both highly important and challenging. In fact, the implementation of State responsibility for the breach of a cultural heritage obligation may meet with serious practical difficulties in attributing unlawful conduct to a given State. Moreover, political circumstances often favour the prosecution of individual perpetrators, even if they acted under the direction or control of a State, rather than invoking the responsibility of that State. Viewed in such light, this article briefly discusses the sources and status of international cultural heritage in the event of armed conflict, then deals with the consequences of their violation in international practice. It also discusses the resolution Succession of States in Matters of International Responsibility, adopted this year by the Institute of International Law (IIL), and analyses its potential outcomes in relation to cultural heritage obligations applicable to States’ conduct in armed conflicts.
Culture under Attack: the Destruction of Cultural Heritage by Non-State Armed Groups
This article considers whether there are any gaps within the legal framework protecting cultural heritage from attacks conducted by non-state armed groups. It first looks at the existing obligations of states vis-à-vis non-state armed groups with regard to the protection of such heritage, in particular their obligations stemming from the Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict. It also examines the obligations of non-state armed groups with regard to cultural heritage, clarifying their obligations under international humanitarian law, including customary international norms, and other sources of international law. Finally, this article discusses accountability mechanisms, in particular with the application of international criminal law to prosecute the members of non-state armed groups who have conducted attacks against cultural property.
Considerations on the Legitimacy of Organizing a Humanitarian Intervention Aimed to Halt the Intentional Destruction of Cultural Heritage
Since its inception in Iraq, ISIS has been responsible for the pillaging and destruction of numerous cultural sites, notwithstanding the protests of the international community. None of the solutions proposed and implemented to stop this devastation have so far obtained adequate results. This article analyzes the legitimacy of organizing a humanitarian intervention aimed at preserving cultural heritage from such kinds of destructive actions. Two critical issues are addressed: first, the legitimacy of using armed force to preserve cultural heritage on the behalf of the international community; second, the technical difficulties associated with the development of such a practice.
Rescuing Cultural Heritage from War and Terrorism: A View from Switzerland
Several reports reveal that trafficking in antiquities has become one of the sources of funding of the “Islamic State of Iraq and Syria”. Switzerland, which is one of the principal markets for articles of archaeological interest, has adopted two pieces of legislation that may play an important role in countering the illicit trade of antiquities smuggled from Iraq and Syria. These are the Federal Law on the Protection of Cultural Objects in the Event of Armed Conflict, Catastrophe and Emergency Situations and the Order Establishing Measures against Syria. The objective of this article is twofold: first, to examine the most relevant aspects of these measures and their implications for art trade professionals and collectors; and second, to demonstrate that Switzerland is now keen to support foreign States’ efforts to protect their cultural patrimony when threatened by war, terrorism, pillage and natural or human-induced disasters.